Ажилсаг хичээнгүй, өөдрөг бадрангуй…

“Баянхошууны  Булагтын нэгдүгээр гудамж. Манайхыг олоход амархан” гэж уулзах ёстой хүний минь хэлснийг батлах гэсэн мэт хашаан дээгүүр нь нүцгэрсэн ч гэлээ сүр бараагаа гээгээгүй модод сүглийн харагдана. Зорьж уулзсан хүнийг маань Чантуу овогтой Баяртуул гэдэг. Өрхийн үйлдвэрлэл эрхэлдэг бүсгүй.

Хашааны явган хаалгаар гарч ирэн угтсан гэрийн эзэгтэйг дагаж дотогшоо орлоо.

Танихгүй хүн хараад гинжилж уясан хар нохой нь сүртэй гэгч нь боргоно.   Хашаан доторх бүх юм эмх цэгцтэй. Зоориныхоо хаалга үүдийг нохой оруулахгүй гэж мод чулуугаар дарсан харагдана.

Нэг том хашааг хоёр хуваажээ. Цаад талын хашаанд байгаа гэр дүүгийнх нь гэнэ. Тэр хашаа руу дамжиж ордог хаалганы хажууд нэг цистерн тавиастай. Гэрийн эзэгтэй “Дулаан цагт энэ цистернийг худгийн усаар дүүргэж хүлэмжийнхээ ногоо, жимсний мод бутаа усалдаг юм” гэж тайлбарлав.

Гэрт нь орлоо. Хоймрын буйдан дээгүүр хүүхдийн эсгий углааш жирийтэл нь өрөөд  тавьчихаж.

Тэрээр өвлийн улиралд өрхийн тариалангийн ажил арай багасаж зав зайтай болдог болохоор ойр хавийн айлуудынхаа захиалгаар хүүхдийн эсгий углааш оёж амьжиргаандаа нэмэрлэдэг ажээ. Хүйтрэхээс өрсөн жимс ногооны ажлаа дуусгаад мод бутныхаа хаяаг манаад дулаалчихдаг гэнэ.

Анх өрхийн тариалан эрхлэх санаа сэдлийг аав нь өгсөн аж.  Мод үржүүлж ургуулах дуртай байсан аав нь охиноо уруу татсан хэрэг л дээ. Өөрийнхөө хүсэл сонирхлоор мандлын цэцэг, нарийн ногоо тарьж эхэлсэн тэрээр удалгүй эмийн ургамал тарьдаг болсон байна. Бүх төрлийн хордлого тайлдаг артишок хэмээх эмийн ургамал, гоньд, гишүүнэ тарьж ургуулдаг, түүнийгээ хатаагаад хэрэглэдэг гэж ярьж байна.

Өрхийн үйлдвэрлэл эрхлэгч бүсгүй маань ийн ярих зуураа эсгий углаашаа хурдан  шаламгай оёх ажээ.

Өнгөрсөн зун хашаандаа хүнсний нарийн ногоо, жууцай, өргөст хэмх, хулуу, чинжүү тарьсан нь сайн ургажээ. Тэрээр ногоогоо хурааж аваад дарж нөөшилдөг.Тэр нь өөрийн болоод  ойр дотных нь хүмүүсийн хэрэгцээг хангачихдаг   гэнэ.

Харин өрхийн үйлдвэрлэл эрхлэгчид тарьж ургуулсан ногоо,хүнсээ дэлгүүрүүдэд  тавьж заруулъя гэхээр үйлчлүүлэгчдийн хэрэгцээг хангаж чадахгүйн бэрхшээл тулгардаг гэж байна.

Нэг төрлийн ногоогоор төрөлжиж  тарих бодол байдаг эсэхийг нь сонирхвол “Нэгэнт л   өрхийн үйлдвэрлэгч болохыг зорьж яваа учраас төрөл бүрийн ногоо, жимс тарихыг хүсдэг” гэж хариулсан  юм.

Тэрээр өөрийн  фэйсбүүк групптэй бөгөөд тарьж ургуулсан нарийн жимс,ногооныхоо зургийг тайлбартай тавьснаар хүмүүс  их үзэж сонирхдог, мэдээлэл солилцдог аж. Заримдаа сонирхсон хүмүүс  ирж уулзаж, жимс ногоог хэрхэн тарьж ургуулах талаар зөвлөгөө авдаг гэх.

Өрхийн тариалан эрхлэгч бүсгүй маань хашаан дотроо тарьж ургуулахаар суулгасан мод бутнуудаа тайлбарлаж явах зуураа ойр орчмынх нь хоёр  ч айл өөрөөс нь үлгэр дууриал авч мод тарьдаг болсныг дурдаад өнгөрнө лээ.

Тэрээр хашааныхаа завсар зай бүрийг ногоо тарихад ашигладаг гэсэн бөгөөд дүү нь ч бас ногоо тарьдаг ажээ. Дүүгийнхээ тарьж ургуулсан моддыг үзүүлж сонирхуулах далимандаа “Манай дүүгийн Уу булан энэ дээ” гэж хошигнов.

11870793_523178257848062_6627256862272802020_n 16144822_1820239078235117_1132008633_n

Тэрээр жил бүр өөр өөр төрлийн нарийн ногоо, жимс жимсгэнэ тарьж, ургуулж чадах эсэхээ туршиж үзэхийг хүсдэг гэнэ.  Энэ удаад урин дулаан цаг ирэхээр чихэрлэг төмс тарьж турших бодолтой байгаа ажээ.

Жимс ногоо, өрхийн үйлдвэрлэл тойрсон сэдвээр ярилцах зуураа гэрийн эзэгтэйн бэлтгэсэн жимсний чанамал, салатаар дайлуулж суусаар цаг өнгөрснийг анзаарсангүй. Ажилсаг бүсгүй маань  “Цаг дулаарч цэцэг жимс дэлгэрэхээр  дахин ирээрэй” гэсээр үлдэв.

12043204_539879089511312_9044520450529425182_n 14192169_678251922340694_8571548931347276028_n

“Баянхошууны  Булагтийн нэгдүгээр гудамж. Манайхыг олоход амархан” гэж уулзах ёстой хүний минь хэлснийг батлах гэсэн мэт хашаан дээгүүр нь нүцгэрсэн ч гэлээ сүр бараагаа гээгээгүй модод сүглийн харагдана. Зорьж очин уулзсан хүнийг маань Чантуу овогтой Баяртуул гэдэг. Тэрээр өрхийн үйлдвэрлэл эрхэлж өөрийгөө болгоод л яваа ажилсаг хичээнгүй,  эгэл жирийн бүсгүй.  Тэрээр өөрийн хөдөлмөр, хичээд зүтгэлийнхээ ачаар амьдрал сайхан гэдгийг нотлож яваа нэгэн. Хүн бүр дор дороо түүн шиг хичээвэл улс Монгол минь хөгжиж дэвжихэд  мөн ч амархан байна даа.

Х.Оюунболд

© duuren.mn

 

Ажилсаг хичээнгүй, өөдрөг бадрангуй…

  1. Pingback: www.cpns2016.com

Leave a Reply