Философич Ц.Нарангэрэл: Тогтолцоог өөрчлөх ёстой

Narangerel+Монголын Ногоон намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ц.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.

Эдийн засгийн өршөөлийн хуульд хоригтавих ёстой гэж та бүхэн үзэж байгаа юмбайна. Ямар үндэслэлээр тэр вэ?

-Татварын өршөө­лийн хууль гарна гэж жил гаруйн өмнөөс ярьж эхэлсэн. Гэтэл Эдийн засгийн өршөөлийн хууль болоод гараад ирлээ. Татварын өршөөлийн  хууль гаргана гэж дуншсанаар Монголын эдийн засагт маш том хохирол учруулж байгаа юм. Татварын өршөөлийн хууль гарна гэж хүлээсэн хувь хүн, компаниуд татвараа төлөхгүй байсаар бүтэн жилийн нүүр үзлээ. Үүнээс болж хагас жилийн байдлаар 300-400 тэрбум төгрөгийн татвар төлөлт дутуу байгаа гэсэн тоо байна лээ.

Ер нь улстөрчид биз­несмэнүүдтэй хуйвалдсан өөрсдийнхөө эрх ашиг, арьсыг хамгаалсан хуулиуд баталж байна. Зөвхөн Эдийн засгийн өршөөлийн хууль ч гэлтгүй Сонгуулийн тухай хууль, Улс төрийн намын тухай хуулийг энэ маягаар хүчиндэж зүтгүүлж байна.

Энэ удаагийн Эдийн засгийн ил тод байдлынтухай хуулиар маш олон компанид эдийн засаг хүнд байгаа үед үйл ажиллагаагаа жигдлээд цаашаахөгжөөд явах боломжтой гэсэн эерэг хүлээлт байсан. Гэтэл яг одоогийн байдлаар жижиг аж ахуйн нэгжидтөдийлөн хамаарахгүй гэж эдийн засагчид хэлээд байна?  

-Нэг хуулийг баталснаар, өөрчилснөөр, нэг хэсэг хүмүүсийг өөр­чилснөөр асуудал шийдэгдэхгүй. Тогтол­цоог бүхэлд нь өөрчлөх ёстой. Хууль хяналтын байгууллагынхан эрх баригчдын гарын дор ажиллаж байна. Тэд зөвхөн мөнгөтэй, эрх мэдэлтэй хүмүүсийн эрх ашгийг хамгаалж байна. Үндсэн хуульд хүн бүр эрх тэгш байна гэж заасан. Тэгвэл яагаад том албан тушаалтнуудад өршөөл үзүүлээд шударгаар татвар төлж байгаа жижиг дунд бизнесийнхэнд үзүүлэхгүй байна вэ. Энэ бол эрх тэгш байдал алдагдсаны шинж. Энэ хямрал яагаад бий болов гэхээр Монголын эдийн засагт баялаг бүтээх бодлого байхгүй байгаагаас эдийн засаг дампуурч, хямарч, мухардалд орж байна.

Эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдварлэх том үйлдвэрүүд барих хэрэгтэй. Жижиг дунд үйлдвэрт бодитой орсон хөрөнгө байхгүй шүү дээ. Гэтэл заавал яагаад жижиг дунд үйлдвэр гэж нэрлээд томчуудын ах дүү хамаатан садан төсөв хөрөнгийг нь авч байдаг юм бэ.

Монголд өмч хувьчлал явагдаж дууссан бол одоо төрийн хувьчлал явагдаж байна. Монголын төр 20-30 хүн цаад тал нь 200 хүний эрх мэдэлд бүрэн орж байна шүү дээ. Бусад иргэд нь үг хэлэх эрхгүй, боловсронгуй боолын нийгэм байгуулж байна. Хэрэв би үгээ хэлээд тэмцлээ гэхэд хууль дээрээ туйлшрах гэсэн заалттай учраас хуулийн дагуу намайг шүүхэд дуудаж, прокурор нь хянаад шүүгч нь ял өгөөд шоронд явуулна гэсэн үг.

Татвар бол ард түмний мөнгө гэдэг. Ил тодын тухай хуулиас болоод татварын орлого буурна гэж ярьжбайсан. Улсын төсөвт сөргөөр нөлөөлөхгүйгээр зохицуулах ямар арга зам байж болох вэ?

-Татварын өршөө­лийн хууль гарна гэж дуншсан сүүлийн нэгж жилд маш олон татвөр төлөгч татвараа төлөөгүй. Цаашид ч төлөхгүй. Яагаад гэвэл амташсан хэрээ 13 дахина гэдэг шиг луйварчин улстөрчдөө хахуульдаад, тэд нар нь бизнесийн бүлэглэлээ хамгаалаад хууль гаргаад байна. Нэг улстөрч бүлэглэл аль нэг компанийг хамгаалсан хууль гаргаж өгөөд ашиг авч ажилладаг болсон нь бодит байдал. Та нар татвараа төлөхгүй байж бай. Удахгүй өршөөлийн хууль гаргана гэсэн маягаар хамтран ажиллаж байна. Энэ хууль ч тийм зорилготой.

Одоо Монголд луйврын тогтолцоог өөрчилсөн хувьсгал хийхгүй бол жижиг сажиг өөрчлөлтийн хууль хэрэггүй.

Бидэнд жишээ авах жишээ олон бий. Тухайлбал, Норвеги улсад газрын баялаг нь 100 хувь төрийн мэдэлд байдаг. Жижиг дунд үйлдвэрлэл эрхэлж эхэлсэн хүний  хөрөнгийн 50 хувийг улс нь гаргаж хөл дээрээ тогттол нь дэмжиж ажилладаг. Яагаад гэвэл нийгмийн нэгж нь хүн гэдгийг маш сайн мэддэг. Тиймээс суурь зарчим нь сайн учраас тэнд хөгжил явагдаж байна. Харин манайд эсрэгээрээ. Ямар ч дэмжлэг зөв бодлого байхгүй мөртлөө хүмүүсээ гаргуунд хаядаг. Өнөөдөр шоронд байгаа хүмүүсийн ихэнх нь танил талгүй, мөнгөгүй ядуу эмзэг бүлгийнхэн байна. Ийм л шударга бус нийгэмд бид амьдарч байна.

Тэгэхээр тогтолцооны өөрчлөлт хэрэгтэй гэж үү. Түүнийг яаж хийнэ гэж?

-Ингэхийн тулд хүн бүрийн оролцоо чухал. Хүмүүст соён гэгээрүүлэх ажил явагдахгүй байна. Боловсролын тухай хуулиас хүмүүжил гэдэг үгийг авч хаяснаар багш нарт хүүхдийн хүмүүжил хамаагүй боллоо. Энэ хүүхэд сайн, муу хүн болох нь Монголын төрд ч хамаагүй гэсэн үг. Энэ утгаар нь нарийн сайн харах юм бол гадны гар хөл болсон улстөрчдийн бодлого л манайд явагдаж байна. Түүнээс монголчуудын төрийн бодлого алга. Монголын төр эзгүйдэж байна даа.

Үүнийг залруулахын тулд тогтолцооны өөрчлөлт буюу хувьсгал хийх цаг болсон. Хувьсгалыг ямар ч хүчирхийлэлгүй хийх ёстой. 1990 онд оготнын хамраас цус гаргалгүй хийсэн түүхтэй. Тэгвэл хоёр дахь удаагаа ийм хувьсгал хийх цаг болжээ.

Бүх зүйлийг мөнгөөр хэмжиж, эдийн засгийн үр ашгаар хэмжиж болохгүй. Баялаг бүтээж байж эдийн засаг хөгжинө үү гэхээс зээл тусламж аваад Монгол Улс хөгжихгүй. Хүн бүр улстөржиж, хий хашгирч давхихаас илүүтэй бодит нөхцөл байдлыг сонирхож, зөв талаас нь харж, зөв өнцгөөс нь оролцох хэ­рэгтэй. Бид мөнгөн дээр тогтсон нийгэм байгуулчихаад, түүнийгээ ирээдүй хойчдоо үлдээвэл өөрийнхөө сууж буй мөчрийг хөрөөдөж буйн шинж шүү дээ.

Х.МОНГОЛХАТАН

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин. №171

2015.08.26

58 “Философич Ц.Нарангэрэл: Тогтолцоог өөрчлөх ёстой

  1. Pingback: DMPK

  2. Pingback: sports betting

  3. Pingback: cpns 2018 yang masih buka

  4. Pingback: 360 frontal

  5. Pingback: iraq coehumancoehuman

  6. Pingback: اوس الخزرجي

  7. Pingback: claw

  8. Pingback: 검증사이트

  9. Pingback: carpet cleaning number

  10. Pingback: Face moisturizer with snow algae

  11. Pingback: clinical pilates exercises auckland

  12. Pingback: Online Casino Reviews

  13. Pingback: sbobet opinie

  14. Pingback: Predrag Timotić

  15. Pingback: jadwal resmi cpns 2018

  16. Pingback: view website

  17. Pingback: 토토사이트 추천

  18. Pingback: hard fuck on bed

  19. Pingback: http://bitcoinsportsbooks.info

  20. Pingback: best odds

  21. Pingback: http://bitcoin-casino.review

  22. Pingback: craig button draft rankings

  23. Pingback: online casino reviews

  24. Pingback: sportsbetting predictions

  25. Pingback: carpet cleaning companies in letchworth

  26. Pingback: art-painting.us

  27. Pingback: is cexio legit

  28. Pingback: PK studies in mice

  29. Pingback: Tam Coc Tours

  30. Pingback: Teen Chat

  31. Pingback: 當日撥款

  32. Pingback: WhatsApp

  33. Pingback: paypal hosting

  34. Pingback: International Removers

  35. Pingback: timkington.fogbugz.com

  36. Pingback: GVK bio sciences indian company

  37. Pingback: GVK bio news

  38. Pingback: GVK BIO

  39. Pingback: inflammatory pain models

  40. Pingback: Outsourcing Digital Marketing work

  41. Pingback: klinik aborsi

  42. Pingback: daftar di sini situs judi qq gabung di sini situs judi online daftar poker qq

  43. Pingback: judi poker

  44. Pingback: dobry fryzjer warszawa mokotów

  45. Pingback: przeciws³oneczne okulary polaryzacyjne hurtowni

  46. Pingback: Situs Judi Online Terpercaya Di Indonesia

  47. Pingback: main judi online sasaqq

  48. Pingback: Shemale Germany ts Escorts Berlin

  49. Pingback: professional resume service

  50. Pingback: films year 2020

  51. Pingback: Cmotret onlajn

  52. Pingback: dizajn cheloveka

  53. Pingback: 2020

  54. Pingback: led-2

  55. Pingback: pod-vodoi

  56. Pingback: human design

  57. Pingback: ñåðèàëû òîï

  58. Pingback: coronavirus-2020

Leave a Reply